Boek ‘ASS bij je man, wat dan? Partnercursus Autisme’

voorpagina boek Partnercursus Autisme

Half oktober 2014 is ons boek ‘ASS bij je man, wat dan? Partnercursus Autisme’ uitgekomen bij Hogrefe. Anja Talboom en ik hebben eind 2005 de Partnercursus Autisme ontwikkeld. Sinds 2008 wordt er wetenschappelijk onderzoek gedaan naar deze cursus. De Partnercursus Autisme bleek effectief. In 2011 heeft Astrid Vissia de Annemieke prijs voor de beste autismescriptie gewonnen (over dit effectonderzoek). Een wetenschappelijk artikel over de resultaten is in de maak.

De Partnercursus Autisme is een psycho-educatieprogramma, met niet alleen aandacht voor ASS bij de man, maar ook voor het effect hiervan op de vrouw en het gezin. Het richt zich op vrouwen die een partnerrelatie hebben met een man met ASS en hierin problemen ervaren. Het betreft vrouwen die willen begrijpen wat ASS is en hoe dit hun relatie beïnvloedt. Ze willen leren hoe ze daar zelf mee om kunnen gaan. Deze vrouwen zijn daarbij naarstig op zoek naar manieren om hun relatie te verbeteren of de omgang in elk geval te vergemakkelijken. Ze zijn zich ervan bewust dat dit vanuit hen begrip en aanpassing zal vragen. De thema’s uit de Partnercursus Autisme kunnen daarbij helpen. Dit alles gebeurt met respect voor de man met ASS.

In het boek is er een groepsprogramma (10 bijeenkomsten) en een zelfhulpdeel te vinden. Tevens zijn er tips te vinden voor gebruik van het programma binnen een individueel traject.

Meer informatie

Gebruik BRIEF bij kinderen met autisme

Recent is ons artikel over het gebruik van de BRIEF-vragenlijst bij kinderen met een autismespectrumstoornis verschenen in de Journal of Autism and Developmental Disorders.

The Behavior Rating Inventory of Executive Functions (BRIEF) screens for executive function deficits in 5- to 18-year-olds. Data of three autism subgroups, according to DSM-IV-TR criteria (N =  35 Autistic Disorder, N =  27 Asperger’s Disorder and N =  65 PDDNOS), were analyzed. The total group has elevated scores on almost all BRIEF scales. The Shift scale is clinically elevated, reflecting a deficit in cognitive flexibility. The BRIEF scales are not found to discriminate among the autism spectrum disorder (ASD) subgroups. The relation between BRIEF and IQ is complex. Possible influencing factors are discussed. Finally, it is recommended to omit the Negativity scale as a validity index in children with ASD and to consider a high score on this index as a unique characteristic of their BRIEF profile, reflecting rigidity problems.

Blijd-Hoogewys, E.M.A., Bezemer, M., & P.L.C. van Geert (2014). Executive Functioning in Children with ASD. An Analysis of the BRIEF. Journal of Autism and Developmental disorders. Online first, DOI 10.1007/s10803-014-2176-9.

Autismezorg op Curaçao

 

Op Curaçao is in 2013, naar aanleiding van een vraag van de AAC (Asosiashon Pa Autismo  Curaçao) onderzoek gedaan onder ouders en verzorgers van mensen met autisme. Het onderzoeksteam bestond uit dr. Renske Pin (Universiteit van Curaçao) en dr. Els Blijd-Hoogewys (INTER-PSY & RuG). Deze samenwerking is tot stand gekomen tijdens de NASHKO-conferentie vorig jaar. We presenteerden de onderzoeksresultaten tijdens de IMFAR conferentie in Atlanta (15-17 mei). Dr. Tineke Alberts van de SGR Groep op Curaçao, waar veel mensen met autisme worden begeleid, versterkte de vertegenwoordiging uit Curaçao op de IMFAR-conferentie.

Het onderzoek, getiteld ‘Families of People with Autism on Curaçao Need Support’ is opgezet naar voorbeeld van onderzoek van de Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) dat vorig jaar in Nederland is afgenomen onder dezelfde doelgroep. Op Curaçao is er eerst gesproken met ouders en verzorgers in een focusgroep, daarna is er een survey uitgezet die dieper inging op de problemen die ouders ervaren en wat mensen met autisme nodig hebben om beter te kunnen participeren in de samenleving. Er zijn zes deelgebieden te onderscheiden waarop betrokkenen behoefte hebben aan verbetering: diagnosestelling, behandeling, wonen, werken, vrije tijd, educatie en welzijn.

Uit het onderzoek blijkt dat het diagnostisch proces voor het vaststellen van autisme lang duurt op Curaçao en in veel gevallen gaan ouders naar het buitenland om een juiste diagnose te krijgen. Ouders benoemen de noodzaak van een multidisciplinair team en casemanagers. Na diagnose ervaren ouders beperkte beschikbaarheid van begeleiding en faciliteiten. Slechts enkele scholen hebben de middelen om mensen met autisme te ondersteunen. In sommige gevallen worden kinderen afgewezen op alle basisscholen en zijn daardoor niet in staat om een opleiding te volgen. Hoewel de familie vaak een sterk sociaal vangnet biedt, is er een grote behoefte aan begeleid wonen. Het aantal beschikbare woonvoorzieningen bij de SGR Groep is niet toereikend. De respondenten zijn zich bewust van de recreatieve faciliteiten op het eiland, maar verwijzen daarbij wel naar de veel bredere waaier van mogelijkheden in bijvoorbeeld Venezuela en Nederland. Een jobcoach kan kansen op werk voor mensen met autisme verbeteren, maar is op Curaçao niet beschikbaar. Veel ouders ervaren financiële moeilijkheden. Bovendien zien ouders nog steeds een taboe met betrekking tot autisme in de Curaçaose gemeenschap. Ze vrezen dat veel kinderen ongediagnosticeerd blijven en op het verkeerde pad raken. Ze zien een rol voor de overheid.

Goede zorg wordt het meest genoemd als belangrijke voorwaarde, daarna volgt het belang van educatie. Dit is op Curaçao een knelpunt, want een deel van de kinderen met autisme zit niet op school maar thuis omdat er geen mogelijkheden zijn om onderwijs te volgen. Dit belemmert deze kinderen in hun ontwikkeling en legt een zware taak op ouders.

De IMFAR-conferentie is wereldwijd het grootste wetenschappelijke congres over autisme en telde dit jaar 1800 deelnemers uit meer dan 30 landen. Iets meer dan 1000 wetenschappelijke bijdragen kwamen door de strenge wetenschappelijke selectie (blind peer reviewed).

Ontmoetingsbijeenkomst deelnemers Partnercursus Autisme

.

Op deze zonnige zaterdagmiddag was er een ontmoetingsbijeenkomst voor deelnemers van de Partnercursus Autisme uit MEE Drenthe. Er waren deelnemers die de cursus nog maar net gevolgd hadden, maar ook deelnemers die al in 2006 deelgenomen hadden aan deze cursus.

De Partnercursus Autisme

De cursus is bedoeld voor vrouwen van een man met autisme. De cursus staat ook open voor vrouwen van mannen met autisme die niet gediagnosticeerd zijn. Onder andere omdat deze mannen geen diagnostisch traject in willen gaan, maar ook omdat de diagnose gemist is door de hulpverlening.

De Partnercursus Autisme bestaat uit tien bijeenkomsten met vaste thema’s. Er zitten ongeveer acht vrouwen in een cursusgroep. De cursus kan bij verschillende MEE-locaties in het land gevolgd worden. Het doel van de Partnercursus Autisme is vierledig: het krijgen van uitleg over autisme, inzicht in de gevolgen van autisme op de partnerrelatie, handvatten ter verbetering van de omgang en communicatie met de man, en ‘empowerment’.

Wetenschappelijk onderzoek

Van 2008 tot 2012 hebben we wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de Partnercursus Autisme. Er zijn drie master-scripties van psychologiestudenten geschreven over de onderzoeksresultaten, onder andere door Astrid Vissia die in 2011 zelfs de Hannemieke prijs voor beste autismescriptie van dat jaar gewonnen heeft.

Er hebben 88 vrouwen deelgenomen op 17 MEE-locaties in het land. Gemiddeld zijn ze 49 jaar oud en hebben gemiddeld 23 jaar lang een relatie met een man met autisme.

Voorafgaand aan de cursus werd een individueel semi-gestructureerd interview afgenomen van de vrouw, om zowel de ernst van het autisme van de man als haar geschiktheid voor deelname aan de cursus in te schatten. Er was een voormeting, nameting en follow-up meting middels vragenlijsten: AQ (autisme), visueel analoge schalen (relatieproblematiek), UCL (coping), SCL-90 (psychopathologie) en Rosenbergschaal (zelfwaardering).

De vrouwen rapporteerden na de cursus statistisch significante verbeteringen ten aanzien van de aandacht die ze aan zichzelf besteden en het begrip dat ze hebben gekregen voor hun man. Dit bleef zo bij de follow-up meting na 3 maanden. Opvallend was dat hun algemeen welbevinden en zelfwaardering bij follow-up zelfs nog meer was toegenomen.

Ontmoetingsbijeenkomst deelnemers

Tijdens de ontmoetingsbijeenkomst hebben de deelnemers vanmiddag (28 september 2013) naar de NVA-film ‘Het inzicht kwam met de jaren.’ bekeken. Dit is een film over diagnose op latere leeftijd. Daarna gingen de deelnemers in kleine groepjes uit elkaar en bespraken hoe het nu met hen gaat. Vervolgens kregen ze een terugkoppeling over de resultaten uit het wetenschappelijk onderzoek en hadden ze de kans tot het stellen  van vragen.

Boodschap aan hulpverleners

Een belangrijke opmerking van de vrouwen was dat de Partnercursus Autisme zo’n warm bad was. Eindelijk hebben ze de (h)erkenning gekregen die ze zo lang hebben moeten ontberen. Helaas noemden ze dat ze na de cursus nog vaak hulpverleners zijn tegengekomen binnen GGZ-land die autisme toch niet echt snappen. Ze deden een oproep aan hulpverleners om de partner te betrekken bij de diagnostiek en de behandeling. En hen niet opzij te zetten als een ‘dominante vrouw’ die alles regelt voor haar man. Ik kan hen alleen maar gelijk geven …

Curaçao doet onderzoek naar behoeften van mensen met autisme

De Asosiashon pa Autismo (AAC) doet, in samenwerking met de UNA, een onderzoek onder ouders en verzorgers van mensen met autisme. De AAC zal de resultaten van de enquête gebruiken om de wensen en behoeften van mensen met autisme onder de aandacht te brengen van de politiek en van maatschappelijke organisaties.

Ook zullen de resultaten van dit onderzoek anoniem verwerkt worden en gepubliceerd worden in een wetenschappelijke publicatie. Daartoe werkt dr. Renske Pin (University of the Netherlands Antilles) samen met dr. Els Blijd-Hoogewys (INTER-PSY & Rijksuniversiteit Groningen).

De enquête gaat in op een breed scala aan onderwerpen, met de focus op de knelpunten die mensen met autisme ervaren op het gebied van het diagnose traject, zorg, wonen, onderwijs, vrijetijdsbesteding, sociale contacten en welbevinden.

Partisipashon di mayornan/personanan ku ta kuida personanan ku outismo ta di gran importansha. AAC ta spera pa alkansá mas tantu hende posibel pa por haña un bon bista i ta jama tur mayornan i hendenan ku ta kuido hendenan ku outismo pa partisipá.

Por partispá online via / Deelnemen kan online via: https://www.surveymonkey.com/s/QYDF87S

Facebook: Enkuesta Outismo – Autisme Enquete https://www.facebook.com/outismo.enkuesta

Bijscholingsavond ‘Autismespectrumstoornissen bij zeer jonge kinderen’ was een groot succes

Op 6 juni 2013 organiseerde INTER-PSY een bijscholingsavond rondom ‘Autismespectrumstoornissen bij zeer jonge kinderen’. Deze vond plaats bij de ABN-ARMO lounge in de Euroborg. Klik hier voor de sheets.

Els Blijd-Hoogewys (behandelcoördinator INTER-PSY Infantteam & senior onderzoeker) en Marrit Buruma (promovendus) presenteerden over: Infant Mental Health als relatief jong aandachtsgebied. Stoornissen die bij zeer jonge kinderen vastgesteld kunnen worden, zoals autismespectrumstoornissen (afgekort als ASS), communicatiestoornissen, cognitieve beperkingen, angststoornissen, depressie, PTSS, ADHD, gedragsstoornissen, slaapstoornissen, voedingsstoornissen en hechtingsstoornissen. De verschillen tussen een normale en een abnormale driftbui, geïllustreerd a.d.h.v. videomateriaal. De DSM-5 criteria van ASS: inclusief de sensorische problematiek. Het andere beeld bij meisjes met ASS. De alarmsignalen van ASS bij kinderen vanaf 12 maanden oud. Het belang van vroegherkenning bij ASS. De inhoud van vroegdiagnostiek bij ASS. Joint attention (gedeelde aandacht) bij ASS. Vroegstimulering bij ASS. De JASPER-training: een training ter bevordering van joint attention, spel en emotie-regulatie. Deze training wordt niet alleen aangeboden aan ouders van een kind met ASS, maar ook aan ouders die zelf ASS hebben en hun kind(eren).

Op het einde van de avond was er nog een plenair vragenmoment, waar ook de andere leden van het INTER-PSY Infantteam aan deelnamen: Monique van Haeringen (arts), Anja Talboom (senior specialistisch ambulant begeleider), Titia Prinsen (infantpsycholoog) en Marloes van der Veen (GZ-psycholoog i.o.).

Hier een selectie van de reacties van de deelnemers aan de avond“Het was een erg zinvolle avond.”  “Prettig dat deze avond kosteloos was.”  “Graag nog meer boeiende bijeenkomsten gericht op jonge kinderen.”  “Mooie combi wetenschap en praktijk, ook mooie afwisseling powerpoint en illustratieve filmpjes, en prettig gepresenteerd.” “Het stuk over joint attention is erg toepasselijk op mijn werkplek.”  “Ik heb hier in korte tijd veel van opgestoken, dank je wel.”  “Ik heb meer begrip voor ouders gekregen.”  “Jullie zijn een enthousiast team!”  “Jammer dat er door de grote opkomst geen interactie mogelijk was.”

De avond was dus een groot succes. Helaas schreven er zich zoveel mensen in (ruim 300), dat de inschrijving binnen 1 maand gesloten moest worden en we veel mensen moesten teleurstellen. Om enigszins tegemoet te komen aan deze mensen, stellen we de sheets voor een breder publiek beschikbaar op de INTER-PSY website.

Met veel inzet gaan we verder met het helpen van zeer jonge kinderen en hun ouders. En dat zijn niet alleen kinderen met ASS, maar ook met andere problematiek. We zijn er trots op dat we laagdrempelig te bereiken zijn voor ouders en verwijzers (via ons wekelijks telefonisch spreekuur). We zijn er ook trots op dat we geen wachtlijst hebben, waardoor we ouders heel snel kunnen helpen.

Nieuw: diagnostiek op locatie / Op dit moment draaien we een proef met diagnostiek op locatie, bijvoorbeeld op een MKD. Voor vragen rondom infantaanmeldingen kunnen verwijzers en ouders bellen naar 050-3643409 of mailen naar infant@inter-psy.nl Elke dinsdag van 13.00-14.00 uur is er specialistisch infant telefonisch spreekuur.

Nieuw: gebruik Vidyo tijdens behandeling / Tevens kunnen we binnen de behandeling, naast de gewone gesprekken, ook Vidyo inzetten. Dit is een goed beveiligd bel- en videoprogramma via internet. Met Vidyo kunnen de therapeut en de patiënt elkaar op de momenten van psychologische behandeling wereldwijd ‘live’ zien en spreken.

Wetenschappelijk onderzoek / We gaan gezwind verder met wetenschappelijk onderzoek, o.a. naar het objectief meten van het vroeg sociaal communicatief gedrag van infants d.m.v. de VSCG-vragenlijst en effectonderzoek naar de JASPER-training.

door blijdhoogewys

Curaçao zet autisme op de kaart

Afgelopen maandag ben ik teruggekomen van een weekje Curaçao. Paar dagen vrienden en familie bezocht, mijn 40e verjaardag gevierd en paar dagen congres. Wat is het toch altijd fijn om terug op Curaçao te zijn.

 

Leuke gesprekken gehad met Eddy & Marianne Crestian, Krissy Capriles & Adele de Gouveia van het AAC (Asosiashon pa Autismo Curacao). Altijd warm ontvangst, altijd vol leuke ideeën. Wat doen ze daar toch veel werk met zo weinig middelen. Daar heb ik echt veel bewondering voor.

 

Afgelopen donderdag ‘s ochtends een workshop gegeven rond ASS en casuïstiek besproken bij de werknemers van SOKH (Stichting Opvoedingsondersteuning aan Kinderen met een Handicap). Ook zo’n enthousiaste mensen. Wat hebben ze een paar moeilijke kinderen en volwassenen in begeleiding en wat doen ze er zo’n goede dingen mee. Inge Boutier heeft een mooi centrum opgericht!

 

’s Middags een workshop gegeven voor de brusjes (broers en zussen van kinderen met ASS). Dat had Eddy van de AAC geregeld. We hebben gepraat over ASS, over hoe het is om brus te zijn van iemand met ASS, wat de vervelende en de leuke kanten zijn. We hebben geknutseld en met z’n allen tekeningen, teksten, een kruiswoordraadsel en nog veel meer gemaakt. Daar ga ik weer een mooie ‘Korant pa rumanan’ van maken, zodat ook toekomstige brusjes daar wat aan hebben.

 

En ’s avonds begon het NASKHO congres ‘2e Post Graduate Course Autisme’, van vrijdagavond tot zondagmiddag. Er waren diverse lezingen, met thema’s verspreid over de gehele levensloop. Het congres had immers als titel ‘Autisme: een levenlang’. We kregen een mooi overzicht van wat er allemaal aan ASS-zorg bestaat op het eiland. Prof. dr. Ina van Berckerlaer-Onnes gaf een mooi overzicht van alles wat ze in 15 jaar al bereikt heeft op het eiland. Heel veel, maar ook nog genoeg ambities om door te blijven gaan, want de zorg voor ASS moet nog beter!!

 

De onderwerpen op het congres waren heel divers, zoals over consultatiebureau (Dorine Martina-Wijne), jeugdzorg (Henriette Hooykaas) diagnostiek & behandeling (Angelica de Pool), genetica & zeldzame syndromen (dr. Inge van Balkom), prachtigefilmimpressie van het Savaanhuis (Inge Boutier), visie en ervaringen van ouders (Eddy Crestian & Ingrid Kross), financiering, overheid, wetgeving en nog veel meer. Schrijf ik er teveel over? Ik ben gewoon zo enthousiast, omdat het echt een goed congres was.

 

Zelf mocht ik op zaterdag een lezing geven over ‘Autisme in het gezin: een autistisch gezin?’ en op zondag, samen met Prof. dr. Ina van Berckelaer-Onnes, twee keer een workshop over ‘Signalering en diagnostiek van ASS’. Voor herhaling vatbaar.

 

En daarna vliegtuig terug. Jammer … maar ook fijn om weer thuis te zijn.

INTER-PSY bijscholing ‘Autismespectrumstoornissen bij zeer jonge kinderen’ is volgeboekt

Onze bijscholingsavond van 6 juni a.s. zit helemaal vol. Het maximum aantal deelnemers is bereikt. In minder dan een maand hebben zich 250 mensen ingeschreven.

Het is een fijn gevoel dat er zich zo snel zoveel mensen hebben ingeschreven. Tenslotte werken we (Marrit Buruma, Monique van Haeringen, Titia Prinsen, Anja Talboom en ikzelf) nu pas sinds een paar weken bij INTER-PSY. Ons Infant Team is gestart op 2 april, wereld autismedag. Ook Marloes van der Veen maakt nu deel uit van het Infant Team.

Bedankt aan alle mensen die het vertrouwen hebben dat we, ook bij deze nieuwe instelling, weer een kwalitatief goede avond zullen organiseren.

Voor degene die zich niet op tijd hebben kunnen inschrijven: ik raad u aan de INTER-PSY website in de gaten te houden voor toekomstige bijscholingsavonden (zo komt er deze zomer een bijscholing over FAS-D).

dr. Els M.A. Blijd-Hoogewys

Presentations at the International Meeting for Autism Research

Normally, I blog in Dutch, but since I am at the IMFAR (International Meeting for Autism Research) in San Sebastian (Spain), I decided to write in English instead.

This is a really great conference, normally held in the USA, but every few years it is held in Europe. There are so many high quality oral and poster presentations at this conference. It dazzles me!  There are presentations on infants, genes, screening, diagnosis, treatment, and so one.  I think I’ll need weeks to digest all I heard. For more information on the conference visit http://www.autism-insar.org/imfar-annual-meeting/imfar-2013

My poster presentations at the IMFAR went well. The posters can be downloaded from this website (see ‘presentaties’ and look for IMFAR). There are 3 posters, namely:

1)   Construction and Validation of the Early Social Communicative Behavior Questionnaire

2)   Executive Functioning of Children with ASD: An Analysis of the BRIEF-Questionnaire

3)   The Autism Course for Spouses Is an Effective Training Program

Articles concerning these topics are underway.

1)   We (Marrit Buruma and I) have published a Dutch article, concerning the early social communicative behavior in children with ASD. See this link. And, we (Marrit Buruma, Annemarie Huyghen, Prof. Paul van Geert and I) are writing a second Dutch article concerning the psychometric qualities of the Early Social Communicative Behavior Questionnaire (in Dutch; vragenlijst voor Vroeg Sociaal Communicatief Gedrag).

2)   We (Marleen Bezemer, Prof. Paul van Geert and I) are finishing an English paper concerning the research with the BRIEF questionnaire in children with ASD. We hope it will be published soon. Next, we need to finish the data analysis on the BRIEF questionnaire in adults with ASD.

3)   The Autism Course for Spouses (in Dutch) will hopefully be in the bookstore by next year. We (Anja Talboom and I) hope to finish to finish the manuscript by summer. Then, an article on the effect study will follow.

Enough on the research. Now, I’m up for some Basque pinxtos (tapas). Yummie!

door blijdhoogewys

Gratis INTER-PSY bijscholing ‘Autismespectrumstoornissen bij zeer jonge kinderen’

Op 6 juni 2013 houdt INTER-PSY een gratis bijscholingsavond voor professionals. Het thema van die avond is ‘Autismespectrumstoornissen bij zeer jonge kinderen’.

Kinderen met ASS hebben problemen met sociaal contact en communicatie, zijn rigide in denken en doen, en kunnen over- of ondergevoelig zijn voor zintuiglijke prikkels. Bij zeer jonge kinderen – tussen nul en zes jaar – kan het beeld er anders uitzien, waardoor een ASS-diagnose regelmatig pas later gesteld wordt. Dit terwijl vroegdiagnostiek juist heel belangrijk is, aangezien het enerzijds kan leiden tot het verminderen van onzekerheid bij ouders en anderzijds de toegang vormt tot vroege interventies. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat vroegherkenning en vroeginterventie de verdere ontwikkeling positief kan beïnvloeden.

Tijdens de bijscholingsavond ligt het accent zowel op ASS als op zeer jonge kinderen. Er wordt ingegaan op vroege signalen van ASS, de ontwikkeling van ‘joint attention’ en ander vroeg sociaal-communicatief gedrag, en het onderscheid tussen ASS, de normale ontwikkeling en een eventuele ontwikkelingsachterstand. Dit alles wordt geïllustreerd aan de hand van video-beelden. Ook wordt stilgestaan bij het diagnostisch proces en de behandelmogelijkheden bij zeer jonge kinderen. Zo komen er technieken, onder andere uit de JASPER-training, aan bod ter bevordering van de interactie met het kind. De JASPER-training is een training ter bevordering van joint attention, spel en emotie-regulatie. Ouders leren tijdens deze training hoe ze de ontwikkeling van hun kind kunnen stimuleren en probleemgedrag kunnen voorkomen. Er wordt promotieonderzoek gedaan naar het effect van deze training.

Tijdens de bijscholingsavond worden ook de laatste inzichten op het gebied van ASS besproken, zoals verschillen tussen jongens en meisjes, en de DSM-5.

De avond wordt verzorgd door het INTER-PSY Infantteam: dr. Els Blijd-Hoogewys, Monique van Haeringen, Marrit Buruma, Anja Talboom, Titia Prinsen en Marloes van der Veen.

Voor wie? Professionals zoals huis-/CB-/kinder-artsen, basis-/GZ-/KP-psychologen, orthopedagogen, logopedisten, pedagogisch medewerkers van MKD/KDC/KDV/PSZ en andere belangstellenden kunnen deelnemen.

Wanneer? Donderdag 6 juni 2013, van 19.30-21.30 uur, inloop vanaf 19.00 uur

Waar? In de Euroborg, ABN AMRO business corner, te Groningen.

Inschrijving? Deelname is gratis, maar inschrijving is noodzakelijk. Dat kan tot 30 mei 2013 via bijscholing@inter-psy.nl

door blijdhoogewys